Veri Tabanı Nedir?

Dosya ve kayıt oluşturmayı, veri girişini, veri düzenlemeyi, güncellemeyi ve raporlamayı kolay hale getirerek veri tabanı dosyalarını ve kayıtları oluşturmak, düzenlemek ve muhafaza edebilmek için veri tabanları kullanılır. Genellikle bir bilgisayar sisteminde elektronik olarak depolanan yapılandırılmış bilgi veya veriden oluşan düzenli bir koleksiyon bütünüdür.

Veri tabanı genellikle bir veri tabanı yönetim sistemi (DBMS) ile kontrol edilir. Günümüzde operasyonda kullanılan en yaygın veri tabanı türlerindeki veri genellikle işlemeyi ve veri sorgulamayı verimli hale getirmek üzere bir dizi tablodaki satırlarda ve sütunlarda modellenir. Böylece veri kolayca erişilebilir, yönetilebilir, değiştirilebilir, güncellenebilir, kontrol edilebilir ve organize edilebilir hale getirilir. Çoğu veri tabanında veri yazma ve sorgulama için yapılandırılmış sorgu dili (SQL) kullanılır. Benim tercih ettiğim ve ilk başladığım MySQL olmuştu. Yeni yeni öğrendiğim değişik kullanımları halen var; yapı olarak enteresan bir mimariye sahip olduğundan kaynaklı. PostgreSQL ve MsSQL ile ilgilenirken öyle olmuyor denilebilir.

Yaygın Veri Tabanı Türleri

Günümüzde teknolojinin ve verinin ihtiyacına göre şekillenmiş pek çok veri tabanı modeli bulunmaktadır:

  • İlişkisel Veri Tabanı: İlişkisel veri tabanı teknolojisi, yapılandırılmış bilgilere yüksek performanslı erişme olanağını sağlar.

  • Nesne Odaklı Veri Tabanı: Veri tabanının tüm içeriği nesneler biçiminde temsil edilir ve çıkarımlarla yaklaşılır.

  • Dağıtılmış Veri Tabanı: İsminden de anlaşılacağı gibi farklı coğrafi veya mantıksal yerlerde bulunan iki veya daha fazla dosyanın oluşturduğu veri tabanıdır.

  • OLTP Veri Tabanı: Birden fazla kullanıcı tarafından çok sayıda işlemin (transaction) anlık olarak gerçekleştirilebilmesi için tasarlanılmış hızlı veri tabanıdır.

  • Grafik Veri Tabanı: Verilerin bütünlüğünü birimler açısından ve veri birimlerinin arasındaki ilişkileri temel alarak depolar.

  • İlişkisel Olmayan Veri Tabanı (NoSQL): Yapılandırılmamış veya yarı yapılandırılmış verilerin depolanmasına ve değiştirilmesine olanak tanımaktadır. NoSQL veri tabanları, web uygulama yazılımlarının daha yaygın ve daha karmaşık hale getirtilmesiyle birlikte büyük bir ün kazandı.

  • Veri Ambarı (Data Warehouse): Özel olarak hazırlanılmış analitik sorgulama ve raporlama amacıyla tasarlanılmış bir veri tabanı türüdür.

Bunların yanı sıra açık kaynak veri tabanları, bulut veri tabanları ve çoklu model veri tabanları gibi yüzlerce varyasyon veri tabanı teknolojisi günümüzde aktif olarak bulunmaktadır.