En basit tanımıyla bilgisayar ağı (network); iki veya daha fazla bilgisayarın veri paylaşımı, iletişimi ve kaynak kullanımı (yazıcılar, dosya sunucuları vb.) amacıyla çeşitli kablolu veya kablosuz yöntemlerle birbirine bağlanmasıyla oluşan yapıdır. Dijital dünyada gönderdiğimiz her e-posta, izlediğimiz her video ve girdiğimiz her web sitesi bu ağ yapıları üzerinden akar.
Siber güvenlik perspektifinden bakıldığında ise ağ, bilgisayar korsanlarının sızmaya çalıştığı, bizim ise güvenlik duvarları (firewall) ve izleme sistemleriyle korumak zorunda olduğumuz en kritik cephedir.
Ölçeklerine Göre Ağ Türleri
Ağlar, kapladıkları coğrafi alana ve büyüklüklerine göre temel olarak şu sınıflara ayrılır:
LAN (Local Area Network – Yerel Alan Ağı): Ev, ofis veya okul gibi görece küçük ve sınırlı bir coğrafi alandaki cihazları birbirine bağlayan yüksek hızlı ağlardır.
WAN (Wide Area Network – Geniş Alan Ağı): Şehirler, ülkeler veya kıtalar arası gibi çok geniş coğrafi alanları kapsayan, birden fazla LAN yapısını birbirine bağlayan ağlardır. En büyük WAN örneği doğrudan İnternet‘in kendisidir.
WLAN (Wireless Local Area Network – Kablosuz Yerel Alan Ağı): LAN yapısının kablo (Ethernet) yerine Wi-Fi gibi kablosuz teknolojiler kullanılarak radyo dalgalarıyla kurulmuş halidir.
MAN (Metropolitan Area Network – Metropol Alan Ağı): Genellikle bir şehir veya büyük bir üniversite kampüsü genelinde yayılmış, LAN’dan büyük ama WAN’dan küçük olan ağ yapılarıdır.
Bir Ağın Temel Bileşenleri Nelerdir?
Bir ağın sağlıklı bir şekilde çalışabilmesi ve verinin kaybolmadan hedefe ulaşabilmesi için şu donanım ve kavramlara ihtiyaç duyulur:
Yönlendirici (Router): Farklı ağlar arasındaki veri trafiğini yöneten ve verinin en doğru yoldan (rotadan) hedefe ulaşmasını sağlayan cihazdır.
Anahtar (Switch): Aynı ağ içerisindeki (örneğin bir LAN içindeki) cihazların birbirini tanımasını ve veri alışverişi yapmasını sağlayan akıllı köprüdür.
IP Adresi (Internet Protocol): Ağa bağlı her cihazın dijital dünyadaki kimlik numarasıdır. Verinin kime gideceği bu adres sayesinde bilinir.
Protokoller (TCP/IP, HTTP, FTP vb.): Cihazların birbirleriyle hangi dilde ve hangi kurallarla konuşacağını belirleyen standartlar bütünüdür.